'Dealer' opnieuw op het programma

Jeroen Perceval dealt in droefenis met zijn regiedebuut over de 14-jarige Johhny. Is de film altijd even geloofwaardig? Nee, maar dat zijn onze nachtmerries ook niet. 'Dealer' is een zwart beest dat je in zijn donkere hol sleept en je hart oppeuzelt. (De Morgen) LEES MEER

Naar aanleiding van ons evenement afgelopen week i.h.k.v. Internationale Vrouwendag (jaarlijks op 8 maart) werd ons de vraag gesteld waarom we het belangrijk vonden om daar de aandacht op te blijven vestigen. Shauni De Gussem vatte het scherp samen in haar introductie die avond. In de nasleep van de kritiek die er nu komt op De Ensors, herhalen we nog even een fragment uit die intro: 

Dit is geen sentimentele reflectie over kunst als redding van de wereld, maar het moet toch erkend worden dat mensen die anderhalf uur in een donkere doos komen zitten om ononderbroken te kijken naar dat scherm daar, dat dat toch een prachtige kans schept om de grote diversiteit in de subjectiviteit van de mensheid te tonen. Cinema heeft dus altijd al een feministisch revolutionair potentieel gehad.

Gehad, maar niet per se waargemaakt. Vele films zijn onkritische producten van hun tijd, dus dat betekent dat maar al te veel films en series seksistische of misogyne ideeën van hun tijd gewoon reproduceren, dat gebeurt nog steeds, denk maar aan het debacle rond Twee Zomers een aantal weken geleden. Kritiek op zo’n films en series is dan ook onvermijdelijk, maar met die kritiek moet ook iets gedaan worden. Feministische filmtheorie heeft al met resultaat al een aantal zaken kunnen aanklagen en zelfs veranderen, denk maar aan de ondertussen niet meer weg te denken theorie rond de male gaze of de Bechdeltest, maar we zijn er nog lang niet. 

Op de dag van het Diverse filmberoep op Film Fest Gent 2020, bijvoorbeeld, werden enkele onderzochte cijfers en statistieken mede gedeeld. Zij concludeerden dat in het Vlaamse filmwerkveld het totaal percentage vrouwen op 21% valt. Dus van alle mensen die werken in het filmveld, 21% vrouwen. De meeste vrouwen werken in de tak van Kostuum (95%) en casting (62%). Het minste vrouwen werken als cinematograaf (3%). Dat terwijl de afgestudeerden van de filmscholen op een nette 50/50-verdeling vallen. Daar zit toch een scheve dynamiek. 

Kijk, er gebeuren fantastische initiatieven in ons veld, zowel nationaal als internationaal. Er worden schitterende films gemaakt over en door mensen die zich als vrouw identificeren en oude vergeten films gemaakt door vrouwelijke filmmakers worden gerepareerd, terug in de spotlights geplaatst en krijgen eindelijk de ereplaatsen die ze verdienen. Vrouwelijke regisseurs verenigen zich in organisaties zoals Wanda hier in Vlaanderen en worden ook meer erkend bij prijzen en subsidiesteunaanvragen. Maar we moeten blijven durven in de spiegel kijken, nadenken en blijven pushen naar verbetering zowel op het scherm, achter het scherm, in de keuze van filmprogrammaties enzoverder. Maar ook u, actieve kijkers in het publiek, hebt nog steeds het allerbegin van dit alles in handen. Feminisme en de cinema zijn niets zonder die eerste positie van getuige. Een publiek dat kijkt en luistert en getuige is van het verhaal van de mensen op het scherm, dat is nog steeds ons bestaansvoorwaarde. Dus zet u wat rechter, zet u gereed, u hebt een belangrijke rol te vervullen.